Modaliteiten

De modaliteiten zijn onze zintuigen, de manier waarop we de wereld om ons heen kunnen waarnemen. We hebben het dan over zien, horen, voelen, ruiken en proeven. In NLP gebruiken we daar de termen Visueel, Auditief tonaal, Kinesthetisch, Olfactoir en Gustatoir voor. Gezamenlijk worden ze vaak als de afkorting VAKOG genoemd.

De modaliteiten komen ook voor in je herinneringen en je Interne Voorstelling, in dat geval bepalen de modaliteiten de structuur van die herinnering of voorstelling. De intensiteit, hoe belangrijk iets voor je is en hoe intens je die beleeft, wordt bepaald door de submodaliteiten.

Bij de auditief tonale modaliteit (afgekort At) draait om alles wat we horen. Mensen met een auditief tonaal voorkeur representatiesysteem vinden het vaak belangrijk hoe iets klinkt en houden vaak van muziek.

Een context is een omgeving waar je in bevindt. Voorbeelden van contexten zijn werk, vereniging en relatie.

Gedrag is alles wat je van iemand aan de buitenkant kan waarnemen, wat je als het ware met een camera zou kunnen vastleggen. We komen gedrag onder andere tegen als het één na laagste niveau van de Neurlogische Niveaus.

Bij de gustatoire modaliteit (afgekort tot G) draait om alles wat we proeven. Het komt bijna niet voor als voorkeur representatiesysteem. Daarom wordt het ook vaak samengevoegd met het kinethetische systeem.

Je hebt vast wel dat je van binnen, in je hoofd dus, beelden kan zien, geluiden kan horen, met jezelf kan praten of iets kan ruiken of proeven. Al die dingen die je intern kan waarnemen noemen we je "Interne voorstelling". Die interne voorstelling kan gebaseerd zijn op waarnemingen die je ooit met je zintuigen hebt gedaan, bijvoorbeeld in het geval van een herinnering. Je kan ze ook volledig van binnen construeren.

Bij de kinesthetische modaliteit (afgekort tot K) draait om alles wat we voelen. Mensen met een kinesthetisch voorkeur representatiesysteem vinden het vaak belangrijk hoe iets voelt en vinden het belangrijk een goed gevoel te hebben bij wat ze doen.

Een nominalisatie is een stilgezet werkwoord. Zo wordt het woord "communiceren" na nominalisatie "communicatie".

Bij de olfactoire modalitet (afgekort tot O) draait om alles wat we ruiken. Het komt bijna niet voor als voorkeur representatiesysteem. Daarom wordt het ook vaak samengevoegd met het kinethetische systeem.

Het onbewuste is, misschien een beetje flauw gezegd, alles waar je je niet bewust van bent. Zo door de dag heen doe je best veel dingen onbewust of op de "automatische piloot". Het onbewuste is vele malen groter dan dat waar we bewust mee bezig kunnen zijn.

Overtuigingen zijn de dingen die voor jou waar zijn. De kernwoorden hierin zijn "voor jou", ze hoeven niet per definitie overeen te komen met de waarheid van iemand anders of met een objectieve waarheid.

Predicaten zijn woorden die passen bij een specifiek representatie systeem. Als je bekend bent met de voorkeur van je gesprekspartner dan kan je de impact van je communicatie vergroten door predicaten te gebruiken die passen bij die voorkeur.

Submodaliteiten zijn, zoals de naam misschien al doet vermoeden, een verdere verfijning van de modaliteiten. In de praktijk kom je ze overal tegen en zitten ze bijna overal onder.

Systeem is een term uit het systemisch werk. Een systeem is een groep mensen die op wat voor manier dan ook een relatie met elkaar hebben, bijvoorbeeld een familie, gezin, collega's, groep cursisten of buren.

Trance is een term die we gebruiken in plaats van hypnose, maar ze zijn het zelfde. Bij hypnose denken mensen vaak aan iets wat ze op TV hebben gezien en trance heeft die associatie niet.

Bij de visuele modaliteit (afgekort tot V) draait om alles wat we zien. Mensen met een visueel voorkeur representatiesysteem vinden het vaak belangrijk hoe iets er uit ziet en vinden het belangrijk om er zelf goed verzorgd uit te zien.

Waarden zijn de dingen die je belangrijk vindt. Je gebruikt ze om vooraf keuzes te maken en achteraf om het resultaat te evalueren.

We hebben allemaal een wereldmodel, een model van de wereld. Dat model van de wereld omvat alles wat we vinden van de wereld om ons heen en hoe we denken dat die werkt en in elkaar zit.